قانون دوست داشتنی

1. چون ولدالزنا از جهت ارث ملحق به زانی نیست یعنی نه از زانی ارث می برد و نه به او ارث می دهد علی هذا ولدالزنای مقتول فاقد ورثه و ولی قهری محسوب و با توجه به ماده 266 ق.م.ا هرگاه مجنی علیه ولی نداشته باشد ولی دم او ولی امر مسلمین است و رییس قوه قضاییه با استیذان از ولی امر و تفویض اختیار به روسای دادگستری نسبت به تعقیب مجرم و تقاضای قصاص یا تبدیل آن به دیه اقدام می نماید و به عبارت دیگر تبدیل قصاص به دیه حق ولی دم یعنی در مانحن فیه حق ولی امر مسلمین و نهایتا افراد مأذون از سوی اوست

2. چنان چه اولیای دم صغیر باشند رییس دادگستری وظیفه دارد که با توجه به اختیار تفویضی حسب تبصره ماده 12 قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب 1373 در مورد تعیین قیم برای صغار مطابق قانون امور حسبی اقدام نماید و به استناد ماده 1235 ق.م قیم منصوب با رعایت صرفه و صلاح و غبطه صغیران می تواند درخواست قصاص نموده و یا آن را به مال تبدیل کند و در انتخاب کم و کیف تبدیل حق قصاص صغیر به دیه و اخذ آن صاحب اختیار است

3. قیم صغار می تواند درخواست قصاص نماید و لازم نیست که تا رسیدن آنان به سن بلوغ و رشد صبر کند

4. با توجه به این که قصاص از امور مالی نیست چنان چه ولی دم بالغ و عاقل باشد می تواند آن را تقاضا یا اسقاط و عفو نماید و در این مورد تحقق رشد معاملی شرط نیست

5. دختر و مادر از اولیای دم محسوب می شوند و حق قصاص دارند

6. با فوت ولی دم حق اجرای قصاص به ورثه او منتقل می شود

7. زوج و زوجه را نمی توان غیر محق در شکایت و خارج از اولیای دم محسوب کرد

8. زوج و زوجه فقط حق قصاص و عفو از قصاص را ندارند نه این که در مسئله قتل اجنبی هستند

9. هرچند حسب ماده 261 ق.م.ا شوهر یا زن در قصاص و عفو و اجرا اختیاری ندارد اما پس از آن که اولیای دم قاتل را عفو و یا از قصاص گذشت نموده و دیه ای کمتر یا بیشتر یا مقرر را دریافت نموده باشند بایستی اولیای دم به قدرالسهم از دیه حصه شوهر یا زن مقتول را به آنان بپردازند

10. با توجه به ماده 261 ق.م.ا زوجه فقط حق قصاص و عفو را ندارد ولی جزو ورثه مقتول و در نتیجه جزو اولیای دم محسوب شده و احتساب سهم وی از دیه قانونا بلااشکال است